Vindbaar in ChatGPT en AI Overviews: zo pak je het aan

Een ondernemer belde ons vorige maand met een vraag die we nu vaker krijgen: waarom noemt ChatGPT ons niet? Hij had het zelf getest, drie keer, met verschillende formuleringen. Er kwamen steeds dezelfde twee concurrenten uit. In Google stond hij gewoon op de eerste pagina. Vindbaar in ChatGPT is dus iets anders dan hoog staan in Google, en het vervelende is dat je het verschil pas merkt als iemand het je vertelt.

Sinds Google in het najaar van 2025 de AI-modus in Nederland beschikbaar maakte, en met AI Overviews boven de gewone resultaten, verschuift een deel van het zoekgedrag van links naar antwoorden. Voor sommige vragen maakt dat weinig uit. Wie openingstijden zoekt, klikte toch al bijna nooit door. Maar voor de vragen waar je geld aan verdient, zoals wie onze telefonie kan overzetten of wie Microsoft 365 beheert in deze regio, is het een probleem als het antwoord jouw naam niet bevat.

Hoe AI-zoekmachines aan hun antwoord komen

Er zitten grofweg drie bronnen achter zo'n antwoord, en ze werken niet hetzelfde.

De eerste is een eigen index. OpenAI, Google en Perplexity crawlen zelf en bewaren wat ze vinden. De tweede is live ophalen: stel je een vraag over een specifiek bedrijf, dan gaat de assistent op dat moment een pagina lezen. De derde, en die wordt onderschat, is wat er elders over je geschreven staat. Modellen leunen zwaar op vermeldingen bij derden, omdat die makkelijker als feit te behandelen zijn dan je eigen marketingtekst.

Daar volgen twee knoppen uit waar je aan kunt draaien. Zorg dat de crawlers binnen mogen en je pagina's kunnen lezen. En zorg dat er buiten je eigen site iets over je te vinden is.

Vindbaar in ChatGPT begint bij crawlers die binnen mogen

Dit is het saaie deel en tegelijk het deel waar we de meeste fouten zien.

Check je robots.txt en je CDN

Open je eigen robots.txt in de browser, bijvoorbeeld jouwdomein.nl/robots.txt, en kijk welke bots je uitsluit. Dit zijn de namen die er nu toe doen:

Dat laatste onderscheid kost bedrijven soms hun zichtbaarheid. Google-Extended blokkeren houdt je uit de trainingsdata van Gemini, maar heeft geen invloed op of je in AI Overviews verschijnt. GPTBot blokkeren en OAI-SearchBot toestaan is een verdedigbare keuze: je gaat dan niet mee in de training, maar blijft wel vindbaar in ChatGPT. Alles blokkeren is meestal geen keuze geweest maar een standaardinstelling die niemand heeft nagekeken.

Kijk daarna ook naar de laag ervoor. Hosting, firewalls en CDN's hebben tegenwoordig knoppen om AI-crawlers tegen te houden, en die staan lang niet altijd uit. Een robots.txt die alles toestaat helpt je niets als de firewall het verzoek al blokkeert. Test het door de logs te bekijken of de bot handmatig te simuleren.

Zet je inhoud in de HTML, niet alleen in JavaScript

AI-crawlers voeren in de regel geen JavaScript uit. Een site die zijn tekst pas na het laden in de browser opbouwt, ziet er voor zo'n crawler uit als een lege pagina met een menu.

De test duurt een minuut: open je belangrijkste dienstpagina, klik op paginabron bekijken en zoek met ctrl+F naar een zin uit je eigen tekst. Vind je hem niet, dan is dat je eerste klus. De oplossing is server-side rendering of prerenderen bij de build. Onze eigen site bouwt om die reden bij elke publicatie een statische HTML-versie van elke pagina.

Heeft llms.txt zin?

Kort antwoord: het kost je een half uur en je moet er niets van verwachten.

llms.txt is een bestand in de root van je site met een overzicht van je belangrijkste pagina's in platte tekst. Het idee is aardig. Alleen heeft geen enkele grote aanbieder bevestigd dat hij het leest, en Google heeft er expliciet over gezegd dat het voor Zoeken niets doet. De onderzoeken die er zijn, laten geen meetbaar effect zien.

Wij hebben het op maxdeals.net staan omdat het niets kost en makkelijk actueel te houden is. Maar wie zijn uren erin steekt in plaats van in echte pagina's, optimaliseert het verkeerde bestand.

Wat wel het verschil maakt

Wat we bij klanten wel terugzien in de praktijk:

1. Pagina's die één vraag helemaal afmaken. Niet een dienstpagina die alles noemt, maar een pagina die de vraag beantwoordt zoals iemand hem stelt, met het antwoord in de eerste alinea.
2. Feiten op de pagina. Prijzen of prijsranges, doorlooptijden, wat je wel en niet doet, in welke plaatsen je komt. Assistenten citeren graag zinnen die zelfstandig kloppen. Vage beloftes zijn niet te citeren.
3. Gestructureerde gegevens. Organization en LocalBusiness met je NAW en telefoonnummer, Article met een auteur, FAQPage alleen waar er echt vragen en antwoorden staan. Dat is geen rankingtruc, het verkleint de kans dat een machine je gegevens verkeerd overneemt.
4. Vermeldingen buiten je site. Google Bedrijfsprofiel, branchegidsen, LinkedIn, klantcases bij je leveranciers, een lokaal nieuwsbericht. Dit is het onderdeel waar de meeste bedrijven niets aan doen en waar de meeste winst zit.
5. Consistentie. Eén schrijfwijze van je bedrijfsnaam, één telefoonnummer, één adres, overal hetzelfde. Modellen die drie versies van je NAW vinden, kiezen er zelf een.

Het eerlijke verhaal: dit is voor negentig procent gewoon goede vindbaarheid, plus discipline in hoe je jezelf overal neerzet. Wie je vertelt dat er een aparte AI-truc bestaat, verkoopt je iets.

Hoe je meet of het iets oplevert

Zonder meting blijft dit een gevoelskwestie, en dan gaat het gesprek na een half jaar over niets.

In GA4 kun je verwijzingen van chatgpt.com, perplexity.ai, copilot.microsoft.com en gemini.google.com apart bekijken. De aantallen zijn klein. Kijk daarom niet naar het volume maar naar wat die bezoekers doen: in ons eigen verkeer vragen ze relatief vaak een offerte aan, omdat ze al een antwoord hebben gekregen en alleen nog willen weten bij wie ze moeten zijn.

In Search Console zie je AI Mode niet apart. Google telt het mee in de gewone cijfers. Wat je wel kunt zien is een patroon dat veel sites nu hebben: impressies die gelijk blijven of stijgen terwijl de klikken dalen. Dat is geen straf, dat is een deel van je publiek dat het antwoord al boven de resultaten kreeg.

De betrouwbaarste meting is ouderwets. Stel elke maand dezelfde vijf vragen aan ChatGPT en Gemini, vragen zoals een klant ze zou stellen, en noteer welke bedrijven genoemd worden. Zet het in een spreadsheet met de datum erbij. Na drie maanden zie je beweging. Vraag daarnaast bij elke aanvraag hoe iemand bij je terecht is gekomen, want dat antwoord is nu vaker "ik heb het gevraagd" dan een jaar geleden.

Wat je deze week kunt doen: open je robots.txt, controleer of OAI-SearchBot en ChatGPT-User er niet uitgesloten worden, en bekijk de paginabron van je belangrijkste dienstpagina. Staat je eigen tekst daar niet in, dan is dat het eerste dat we zouden aanpakken. Zet je liever een assistent op je eigen site neer, lees dan eerst wat een AI-chatbot voor je website oplevert.

Wil je dat we ernaar kijken, dat valt onder websites en apps. Bellen mag ook: 010 89 008 89, of neem contact op.